Το χωριό μου

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ Ρουσσοπούλι – Λήμνου – 1950 - 2004 Το φτωχικό, νησιώτικό μας χωριουδάκι, πάνω στην καταπράσινη μικρή λοφοπλαγιά, φαντάζει σαν ένα βουνίσιο κοπαδάκι, μ’ αρνάκια, παιγνιδιάρικα κατσίκια και τραγιά. Στο ύψωμα, φρουρός ακοίμητος, μονάχος, το δρόμο εποπτεύει σε σημείο του κλειστό, γενναίος κι απροσκύνητος, ο γέρο-βράχος, μ΄ ένα κακόηχο όνομα, στους χωριανούς γνωστό. Σπίτια ολόλευκα, απέριττα και άλλα σταχτόγκριζα, το στίγμα απ’ το διάβα των καιρών, μικρά και δίπατα κι άλλα τους πιο μεγάλα, όπως η εκκλησιά και το σχολείο των παιδιών. Η εκκλησιά μας στου χωριού την πάνω άκρη, του Άγιο-Δημήτρη, να ‘ναι η χάρη του τρανή, κι ο Άγιο-Γιώργης, που των ζωντανών το δάκρυ παρηγορεί, για τους νεκρούς μας που φιλοξενεί. Του Άγιο-Δημήτρη η μέρα σαν γιορτάζει, είναι για το χωριό μέρα ξεχωριστή, λαμπρή, κι απ’ το ψηλό καμπαναριό η καμπάνα κράζει να ‘ρθουν να εκκλησιαστούν μεγάλοι και μικροί. Οι χωριανοί για το χρονιάρικο γιορτάσι στον πολιούχο άγιο και στον Ιησού Χριστόν, δεκάδες τάματα κρεμούν στο κονοστάσι, για μαρτυρία της βαθιάς λατρείας των πιστών. Στ’ «αλάνι» αργά, θ’ ανάψει το μεγάλο γλέντι, χορός με μουσικές, με τα σαντούρια, τα βιολιά, και στο μεθύσι πάνω ο δούλος τον αφέντη θα αγκαλιάσει και θα ξεχαστούνε τα παλιά. Στο νυφοπάζαρο, μες στο φαρδύ το δρόμο, και στο σεργιάνι νεαρών, το δίχως τελειωμό, παίρνουνε όρκο στο Θεό και μπρος στο νόμο, όταν στο τέλος βρουν στον έρωτά τους λυτρωμό. Σαν, χτύπους πένθιμους ηχούνε οι καμπάνες για κάποιον, που μας έφυγε για πάντα, χωριανό, μαυροφορούνε και πενθούν όλες οι μάνες κι οι χτύποι μαυρομήνυμα στέλνουν στον ουρανό. Στις βρύσες μελετούν τα περασμένα χρόνια πλατάνια που πια γέρασαν, πέντ-έξι στη σειρά, συνομιλούν και λένε πως θα ζουν αιώνια, αρκεί να πίνουν απ’ τα κρυσταλλένια τα νερά. Πιο κάτω, το σχολειό των χρόνων των δικών μας, με δέκα δωδεκάδες μαθητών και πιο πολλές ήταν γεμάτες οι γωνιές των αιθουσών μας, τότε που οι μικροί γεμίζαν δρόμους και αυλές. Ψηλά στη στέγη του σχολειού μια κουκουβάγια, ολόσωμη σε πέτρα, της σοφίας το πουλί, και παρακάτω απ’ της μάθησης τα μάγια, σε πέτρα σκαλιστή, του λιονταριού μια κεφαλή. Να η εικόνα του χωριού τα χρόνια κείνα, την εποχή του μπαμπακιού και πριν και του καπνού, προτού τα θάψουν οι μεγάλοι απ’ την Αθήνα, για να καλλιεργήσουνε τα γένια του σπανού. Τώρα ερήμωσε και το σχολειό σαν δράκος στέκει απέναντι στο χειμωνιάτικο βοριά, και παρακεί ένας γερόμυλος μονάχος, κι αυτός και το σχολειό τις νύχτες γίνονται θεριά. Σπασμένα τζάμια σε παράθυρα φθαρμένα, φτερώνουν τον αγέρα σ’ ένα φάντασμα κακό, τις μαύρες νύχτες που σφυρίζει λυσσασμένα, ποιος ξέρει, ποιο να κρύβει στη ψυχή του μυστικό. Σπίτια ολόγυρα απ’ όλους ξεχασμένα έγιναν κατοικίες απ’ της νύχτας τα πουλιά, όλα τους σκοτεινά και μισογκρεμισμένα, δεν έχουν δάκρυ να κλάψουν τα χρόνια τα παλιά. Γύρω-τριγύρω μαντριά σαν σε στεφάνι, Βαθιάς, Μενάλης, Πέτρα, Μαυρο-Βράχος, Κορακάς, πληγές που κακοφόρμισαν και πια δεν φτάνει την ερημιά που κρύβουν να γιατρέψεις, κι ας πονάς. Τον Αύγουστο, για το χωριό είναι κανόνας, να ξαναρθούνε τα ξενιτεμένα του παιδιά, ανθίζει τότε η ζωή, μα ο χειμώνας άγρια μοναξιά θα ξαναφέρει στην καρδιά. Στ’ «αλάνι» οι χοροί κι οι μουσικές θα πάψουν, στις ίδιες θέσεις λιγοστοί γέροντες σκυθρωποί, θ’ αναπολούν πως κάναν κάποτε να κλάψουν οι κοπελιές, όταν αυτοί χορεύαν σαν αητοί. Και οι κυράδες που ξεμείναν, ασχολούνται τώρα όπως κάθονται στις ρούγες σιωπηλές, με αναμνήσεις του καιρού τους και θυμούνται όταν στους άνδρες τις ματιές τους ρίχνανε δειλές. Τα χρόνια τα παλιά που όλα φαντάζαν νέα, οι άνθρωποι ήταν φτωχοί, μα πάντα γελαστοί, τη φτώχια δέχονταν απλά μα και γενναία, και στη φιλοξενία τους παρέμειναν πιστοί. Μικρό, φτωχό μου χωριουδάκι αγαπημένο, να ‘ταν να ξαναζούσαμε εκείνον τον καιρό, τότε που ήσουνα φτωχό μα ευτυχισμένο και δεν σκεφτόσουν συγκλήσεις, Ευρώπες και Ευρώ.